امام جمهوری اسلامی می‌خواست نه نظام ولایی!

تاریخ ارسال:10:40 1395/01/02
«مصطفی تاج زاده» مدت‌هاست بر این موضوع تأکید می‌کند که امام(ره) زمانی که در «نوفل لوشاتو» به سر می‌بردند در صدد تشکیل «جمهوری اسلامی» بودند و البته این هدف امام

 امام جمهوری اسلامی می‌خواست نه نظام ولایی!

«مصطفی تاج زاده» مدت‌هاست بر این موضوع تأکید می‌کند که امام(ره) زمانی که در «نوفل لوشاتو» به سر می‌بردند در صدد تشکیل «جمهوری اسلامی» بودند و البته این هدف امام نیز با پیروزی انقلاب محقق شده اما پس از رحلت ایشان عده‌ای با استحاله‌ی «جمهوری اسلامی» آن را به سمت « حکومت اسلامی» و «نظام ولایی» سوق دادند.

گروه سیاسی برهان/ سید مهدی حسینی؛ «مصطفی تاج زاده» مدت‌هاست بر این موضوع تأکید می‌کند که امام(ره) زمانی که در «نوفل لوشاتو» به سر می‌بردند در صدد تشکیل «جمهوری اسلامی» بودند و البته این هدف امام نیز با پیروزی انقلاب محقق شده اما پس از رحلت ایشان عده‌ای با استحاله‌ی «جمهوری اسلامی» آن را به سمت « حکومت اسلامی» و «نظام ولایی» سوق دادند.

این‌که مدل حکومتی مد نظر امام(ره) جمهوری اسلامی بوده بر کسی پوشیده نیست با این حال پرسش این است که مگر جمهوری اسلامی، چیزی غیر از یک مدل حکومتی اسلامی است. مضاف بر این‌که با توجه به تأکید فراوان حضرت امام(ره) بر مقوله‌ی حکومت اسلامی و تکرار این عبارت در بیانات ایشان، چگونه می‌توان ادعا کرد که حکومت اسلامی، نمونه‌ی استحاله شده‌ی جمهوری اسلامی است؟

امام خمینی(ره) در دوران تبعید، انقلاب را بر محوریت دین مبین اسلام و بر پایه‌ی فقاهت شیعه و بر تفکر ‌ولایت فقیه و نفی سلطه‌ی خارجی شرق و غرب و با تکیه بر مطالبات مردم ایران به پیش می‌برد، ‌تا این‌که شرایط به گونه‌ای رقم بخورد که امام از نجف اشرف هجرت و در نوفل لوشاتوی فرانسه، استقرار یافت. در این مقطع سرعت انقلاب غیرقابل کنترل گردید و سقوط رژیم شاه در ایران شتاب گرفت. رسانه‌های جهان مرتب درخواست مصاحبه می‌نمودند و سؤالات متعددی را مطرح می‌کردند. امام راحل با تسلطی که به مبانی نظری اسلام و فقه شیعه در عرصه‌های سیاست، فرهنگ و اندیشه داشتند پاسخ‌هایی به این سؤالات می‌دادند که اندیشمندان و تحلیل‌گران جهان را به اعجاب وا می‌داشت. در واقع باید گفت که امام راحل در نوفل لوشاتو، در محاصره‌ی اندیشه‌ها، فشارهای تحلیلی و سؤالات خبرنگاران قرار گرفته بود. پاسخ‌های ایشان اما بسیار شفاف، صریح و البته متقن بود که جملگی، حکایت از گفتمان ایشان در آستانه‌ی پیروزی انقلاب داشت. یکی از مهم‌ترین سؤال‌ها این بود که «پس از سقوط رژیم شاه، رژیم جایگزینی شما چه خواهد بود؟» این سؤال مرتب تکرار می‌شد و رهبر کبیر انقلاب با سعه‌ی صدر، صبر و حوصله پاسخ‌هایی در خور فهم و عقل مخاطبین ارایه می‌دادند.     

                                  

در همین راستا «راسل کر»، نماینده‌ی پارلمان انگلیس و عضو حزب کارگر، سؤالات متعددی مطرح کرده و از جمله پرسیده است: برنامه‌ی آینده برای مملکت چیست؟ آیا یک برنامه‌ی سوسیالیستی است؟ خبرنگار روزنامه‌ی دانمارکی هم با طرح سؤالات متعدد می‌پرسد: نظرات و درخواست‌های سیاسی شما در ایران امروز، چیست؟

امام (ره) جواب می‌دهند: «نظر ما این است که دست خائنین به این مملکت را کوتاه کنیم و درآمد مملکت را صرف محتاجان، فقرای آن و مصالح مملکت کنیم و حکومت جائرانه‌ی پهلوی را برهم زنیم و یک رژیم بر پایه‌ی عدالت و دموکراسی حقیقی که ضامن آزادی و استقلال مملکت باشد، به وجود بیاوریم.» خبرنگار نام برده شده در ادامه سؤال می‌کند منظره‌ی آینده‌ی ایران را به چه ترتیب ملاحظه می‌فرمایید؟ امام راحل در پاسخ می‌فرمایند:

«ما امیدواریم که قیام ملت به آن‌چه ملت می‌خواهد، که حکومت اسلامی است، منتهی شود و می‌دانیم که در آینده تحت لوای حکومت اسلامی، منافع ملت تأمین می‌گردد و آزادی و استقلال برای ملت و مملکت به ارمغان می‌آورد.»[1]

«یک حکومت جمهوری اسلامی، اما جمهوری است برای این‌که به آرای اکثریت مردم متکی است و اما اسلامی، برای این‌که قانون اساسی‌اش عبارت است از قانون اسلام، اسلام در همه‌ی ابعادش قانون دارد و به همین جهت احتیاج به قوانین دیگری نداریم و قانون اساسی فعلی را تصفیه می‌کنیم، یعنی نظر می‌کنیم هر مقدارش موافق با قانون اسلام است آن را حفظ می‌کنیم و هر مقدارش که مخالف با قانون اسلام است، آن را حذف خواهیم کرد.»

روزنامه‌نگاران نروژی و روزنامه‌های «فاینانشل»، «تایمز» لندن و «الرأی» تونس در گفت‌وگوی‌شان مطرح می‌کنند: تنها چیزی که برای ما مبهم است این‌که شما چه نظام و مجمعی را جایگزین شاه خواهید کرد که بتواند مورد موافقت همه قرار گیرد؟ امام در پاسخ به آن‌ها می‌فرماید: «ما قصد داریم حکومت اسلامی به معنای حقیقی خودش جایگزین رژیم سلطنتی بشود، ما نظام جمهوری را به آرای عمومی می‌گذاریم و ایران چون همه‌شان مسلمان هستند رأی به این قضیه خواهند داد و بعد از رأی آن‌ها حکومت جمهوری اسلامی تشکیل خواهد شد.»[2]

 

خبرنگاران روزنامه‌ی «الهدف» لبنان و رادیو اتریش در مصاحبه‌ای که با امام راحل داشته‌اند سؤال می‌کنند که رابطه‌ی شما با دولت‌های عربی چگونه خواهد بود به کدام طرف تمایل پیدا خواهید کرد؟

به طرف دولت‌های عربی مترقی نظیر لیبی، سوریه و عراق و یا به طرف دولت‌های معتدل نظیر عربستان سعودی و مصر؟ ایشان پاسخ داده‌اند: «دولتی که ما ایجاد می‌کنیم دولت اسلامی، جمهوری اسلامی است و هر یک از آن‌ها نزدیک‌تر به جمهوری اسلامی باشند. البته آن‌ها نزدیک‌تر به ما خواهند بود و هر کدام دورتر باشند، دورتراند»[3]

خبرنگار تلویزیون سراسری ایتالیا هم سؤالات متعددی پیرامون اوضاع مطرح می‌کند و می‌پرسد: «وضع کنونی به کجا می‌انجامد؟ چه راه خروجی را پیشنهاد می‌کنید؟ جمهوری اسلامی چیست؟» امام راحل در پاسخ توضیح می‌دهند:

«نهضت اسلامی کنونی ایران به عنوان اولین هدف، از بین بردن سلطنت را قرارداده و برای آرامش در ایران و منطقه جز این راهی نیست، طبعاً برای آینده‌ی مملکت و جایگزینی این رژیم باید راه و رسمی را انتخاب کرد که مورد موافقت و علاقه‌ی مجموع جامعه باشد و این جمهوری اسلامی است. اساس کار یک جمهوری اسلامی تأمین استقلال مملکت و آزادی ملت و مبارزه با فساد و فحشا، تنظیم و تدوین قانون است که در همه‌ی زمینه‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی با توجه به معیارهای اسلامی، اصلاحات لازم را به عمل آورد. این اصلاحات با مشارکت کامل همه‌ی مردم خواهد بود و هدفش قبل از هر چیز، از بین بردن فقر و اصلاح شرایط زندگی برای اکثریت قاطع مردم ماست که از همه جهت مورد ظلم واقع شده‌اند.»[4]

جمعی از دانشجویان و ایرانیان مقیم خارج هم که موفق می‌شوند با امام راحل دیداری داشته باشند، امام درباره‌ی حکومت اسلامی برای آن‌ها توضیح می‌دهند: «ما، هی می‌گوییم حکومت اسلامی، آقایان خیال می‌کنند حکومت اسلامی از آن طرف دنیا می‌آید! یک چیزی است که هیچ کس نمی‌تواند تصورش را بکند! ما می‌گوییم که یک دزدی را بردارند یک صحیح العملی را جای او بگذارند، خیلی مهم است؟! اسلام برای حکومت شرط قرار داده: باید عادل باشد، باید مطمئن و امین باشد، یک حکومت امینی سرکار بیاید. احکام اسلام باقی‌اش را همه می‌دانند. ما که می‌گوییم حکومت اسلامی برای این‌که یک همچو چیزی در کار نباشد، یک همچو موجودی تمام سرنوشت یک ملت را در دست نگیرد...»[5]

خبرنگار انگلیسی (بی.بی.سی) نیز در تاریخ 13/ آذر 57ب ا امام راحل مصاحبه‌ای انجام داده و سؤال کرده که در صورتی که حضرت آیت ا... در سرنگونی شاه موفق شوند چه نوع حکومتی را جانشین خواهند کرد؟ امام در پاسخ فرمودند: «یک حکومت جمهوری اسلامی، اما جمهوری است برای این‌که به آرای اکثریت مردم متکی است و اما اسلامی، برای این‌که قانون اساسی‌اش عبارت است از قانون اسلام، اسلام در همه‌ی ابعادش قانون دارد و به همین جهت احتیاج به قوانین دیگری نداریم و قانون اساسی فعلی را تصفیه می‌کنیم، یعنی نظر می‌کنیم هر مقدارش موافق با قانون اسلام است آن را حفظ می‌کنیم و هر مقدارش که مخالف با قانون اسلام است، آن را حذف خواهیم کرد.»[6]

منبع: صحیفه‌ی امام، جلد 5 *

[2]- صفحه 141، 8/9/57

[3]صفحه 144، 9/9/57

[4]- صفحه 155، 11/9/57

[5]- صفحه 159، 11/9/57

[[6- صفحه 170، 13/9/57 

(*) سید مهدی حسینی، پژوهش‏گر تاریخ سیاسی ایران/انتهای متن/

CAPTCHA
سوال امنیتی
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.