نسبت میان عدالت و حقوق بشر

تاریخ ارسال:11:41 1396/09/28
قربان نیا، ناصر(12)

در این یادداشت پس از ارائه تعریفی از مفردات سازنده عنوان مقاله, رابطه میان عدالت و حقوق بشر را مورد بررسی قرار می دهیم. مفردات عبارتند از: عدالت, حقوق و حقوق بشر.
عدالت را به عنوان وصف نهادهای اجتماعی لحاظ می کنیم. حق را به معنای امتیاز, سلطه و نفع متعلق به اشخاص که حقوق هر کشور در مقام اجرای عدالت از آن حمایت می کند(بلکه موظف به حمایت از آن است), مورد توجه قرار می دهیم.
حقوق بشر را مجموعه ای از مقررات و موازین دارای منشإ طبیعی می دانیم که ناظر بر قوانین انسان گرایانه یا انسان محورانه (اومانیستی) است. به بشر با قطع نظر از امتیازات خاص او و به تعبیر دیگر, به اصالت انسانی او و به انسان بما هو انسان مربوط است و دولت ها نه از باب قرارداد, بلکه بر پایه مبانی فلسفی و اخلاقی متعهد به رعایت آن گشته اند و قرارداد تإکیدی بر اصول فلسفی و اخلاقی محسوب می شود.
فرضیه پایه ای ما این است که در اندیشه مدرن, برای انسان چند حق اساسی طبیعی به عنوان حقوق بشر تعریف شده است که از آنها به حقوق هسته ای نیز یاد می شود. این حقوق را می توان مبانی اولیه تئوری عدالت دانست. عدالت در حقیقت, ناظر به حفظ و صیانت از این حقوق فردی و اجتماعی است و به طور روشن تر هر عمل آمرانه ای که ناقض این حقوق بنیادین باشد, ظالمانه است. بر اساس معرفت شناسی و انسان شناسی جدید, عملی عادلانه است که منطبق بر اصول و قواعد کلی ناظر به حفظ و صیانت از حقوق اساسی بشر باشد. از سوی دیگر, نهادهای اجتماعی نیز مکلفند امکانات و توان مندیهای خود را بر حسب قواعد عادلانه توزیع کنند و به این اعتبار, می توان گفت: حق برابری همگان در تصری مناصب اجتماعی از اصول عدالت محسوب می شود.
افزون بر این, استبداد و نفی آزادی از بارزترین مصادیق ظلم است و برای تحقق عدالت, تإمین آزادیهای اراده تحت قواعد کلی ضروری است. از این رو, حق مساوی بودن همگان در آزادی را نیز از اصول عدالت می شماریم.
مطلب دومی که آن را نیز می تواتن فرضیه دانست, این است که با توجه به اهتمامی که ادیان اسلام, بر روی عدالت دارند (پس از اثبات فرضیه نخست), تردیدی باقی نمی ماند که همان اهتمام را به حقوق بشر نیز دارند. به این نکته می پردازیم که هیچ کس برخورداری از حقوق و آزادیها را مطلق ندانسته و تنها چیزی که توانایی محدود و مقید کردن آن را دارد, عدالت است.

موضوع: 
CAPTCHA
سوال امنیتی
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.